علل و راههای درمان سوزش چشم

سوزش چشم یک اصطلاح عمومی است که برای توصیف حالتی به کار می‌رود که عامل داخلی یا خارجی سبب آزار چشم و قسمت‌های اطراف آن می‌شود. سوزش چشم علامت مشترکی در بین بسیاری از بیماری‌های چشمی است. در این مقاله با مجله الکترونیکی دیالنز همراه باشید تا علل و نحوه درمان سوزش چشم را برایتان بازگو ‌کنیم.

به دلایل مختلفی ممکن است سوزش چشم را تجربه کنیم. سوزش چشم گاهی ناشی از خستگی، مواجهه با آلاینده‌ها و مواد حساسیت‌زا یا کار کردن بیش از حد با گوشی و لپ‌تاپ است؛ اما گاهی نیز از علل جدی‌تری مانند عفونت ناشی می‌شود. علت سوزش چشم، تعیین‌کننده‌ی نحوه‌ی درمان آن است.

نشانه‌های ابتلا به عارضه سوزش و خارش چشم

اصلی‌ترین علائم این عارضه عبارتند از:

• احساس خارش

• تورم پلک

• التهاب و قرمزی پلک

• احساس سوزش

• قرمزی چشم

• آبریزش چشم

• ایجاد پوسته در گوشه چشم یا روی مژه‌ها

• حساسیت به نور

سوزش و عفونت چشم دو عارضه گوناگون هستند که از علائم مشترکی برخوردارند. بنابراین، لازم است علائم موجود را جدی گرفته در درمان آن بکوشید. در صورت مشاهده نشانه‌های یاد شده توصیه می‌کنیم هر چه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید .

علت سوزش چشم چیست

سوزش چشم اصطلاحی است که برای احساس ناراحتی و آزردگی در چشم و اطراف آن به کار می‌رود. عوامل مختلفی ممکن است باعث سوزش چشم در افراد شوند. شایع‌ترین علت سوزش چشم عبارت‌اند از:

1- جسم خارجی و سوزش چشم

ورود اجسام خارجی به چشم باعث تحریک و سوزش چشم می‌شود. گاهی ممکن است جسم خارجی یک مژه یا یک ‌تکه شیشه باشد. ورود جسم خارجی به چشم ممکن است باعث خراش و آسیب قرنیه شود؛ از مالیدن چشم خودداری کنید. درمان شامل برداشتن جسم خارجی از چشم است و چشم‌پزشک معمولاً یک دوره آنتی‌بیوتیک برای پیشگیری از عفونت چشم تجویز می‌کند.

2- خشکی و سوزش چشم

خشکی چشم زمانی ایجاد می‌شود که مجاری اشک، اشک کافی یا نوع مناسبی از اشک را تولید نمی‌کنند. خشکی چشم بیشتر در زنان و افراد مسن بروز می‌کند. سایر نشانه‌های خشکی چشم عبارت است از:

• درد

• قرمزی چشم

• سنگینی پلک‌ها

• تاری دید

درمان‌های خشکی چشم شامل موارد زیر می‌باشند:

استفاده از اشک مصنوعی و قطره چشم
استفاده از ژل چشم مخصوص بعد از جراحی
افزایش تولید اشک با تجویز قطره
درمان التهاب روی سطح چشم

تغییرات سبک زندگی نیز می‌تواند خشکی چشم را کاهش دهد یا از آن جلوگیری کند که شامل موارد زیر است:

پلک زدن بیشتر برای جلوگیری از خشکی و حفظ رطوبت چشم
نوشیدن آب به مقدار کافی
استفاده از عینک آفتابی در بیرون از منزل
افزایش رطوبت در محیط خانه یا محل کار
استفاده از مکمل‌های مغذی و افزایش کیفیت اشک‌ها

3- بلفاریت و سوزش چشم

مشخصه بلفاریت پوسته‌هایی مانند شوره سر در پلک‌ها به ويژه در لبه‌ها‌ی آن است. این بیماری بر اثر عفونت باکتریایی به وجود می‌آید. سایر علائم بلفاریت هم شامل قرمزی و متورم شدن چشم است. 

از عمده‌ترین دلایل به‌وجود آورنده بلفاریت می‌توان موارد زیر را برشمرد:

• شوره سر و ابرو

• درماتیت سبوره‌ای

• عفونت‌های باکتریایی

• شپش مژه

• واکنش‌های آلرژیک

• اختلال در عملکرد غدد چربی

روش تشخیص بلفاریت

پزشک داخلی و متخصص چشم می‌توانند در تشخیص این عارضه به شما کمک کنند. در اغلب مواقع، معاینه فیزیکی برای انجام این کار کافی خواهد بود. با این حال، در مواردی پزشک با در نظر گرفتن احتمال عفونت‌های ویروسی، عفونت قارچی و باکتریایی با کمک ابزاری تخصصی پلک‌های شما را از نزدیک بررسی می‌کند.

4- واکنش‌های آلرژیک یا ورم ملتحمه آلرژیک (Allergic Conjunctivitis)

واکنش‌های آلرژیک در اثر استفاده از محصولات بهداشتی نامناسب یا مواد حساسیت‌زایی نظیر لوازم آرایش و شوینده‌های معطر ایجاد می‌شود. از دیگر عوامل حساسیت‌زا می‌توان به عطریات، گرد و غبار، حیوانات خانگی، آلودگی هوا، گرده گل و بسیاری موارد دیگر اشاره کرد.

علائم سوزش چشم ناشی از واکنش‌های آلرژیک

• سرخی چشم

• التهاب غدد اشکی

• عفونت چشم

• احساس خارش

• احساس سوزش

5- آفتاب‌سوختگی چشم

قرار گرفتن بیش‌از حد درمعرض اشعه‌ی فرابنفش (UV) موجود در نور خورشید موجب آفتاب سوختگی چشم می‌شود که به آن فوتوکراتیتیس (photokeratitis) نیز گفته می‌شود. آفتاب‌سوختگی چشم علاوه‌بر سوزش چشم نشانه‌های دیگری نیز دارد که عبارت‌اند از:

• حساسیت به نور

• درد

• احساس وجود ریگ در چشم

• ریزش اشک

• مشاهده‌ی هاله و حلقه‌های نورانی در اطراف چراغ و لامپ

6- روزاسه چشمی (Ocular Rosacea)

روزاسه چشمی یکی از انواع التهاب است که خارش، سوزش و سرخی چشم را به همراه دارد. این عارضه عموما در افرادی مشاهده می‌شود که دچار بیماری‌های مزمن پوستی هستند. روزاسه چشمی ممکن است در ابتدا در ناحیه قرنیه ایجاد شده و سپس، کلیه بخش‌های صورت بیمار را آلوده کند. این عارضه با ایجاد برخی برآمدگی‌های پوستی توام است که به آکنه شباهت دارند.

دلایل سوزش چشم ناشی از روزاسه چشمی

• آلودگی هوا

• آلودگی‌های زیست محیطی

• عفونت‌های باکتریایی

• انسداد غدد اشکی

• کنه یا شپش مژه

درمان و داروهای خانگی رفع سوزش چشم

نحوه درمان سوزش چشم اغلب به علت اصلی بروز آن بستگی دارد. مثلاً اگر سوزش چشم به دلیل عفونت باکتریایی باشد، پزشک ممکن است برای درمان عفونت قطره چشم آنتی بیوتیک توصیه کند. اما در حالت کلی درمان اغلب با هدف کاهش خشکی چشم انجام می شود.

سایر راهکارهایی که پزشک ممکن است برای سوزش چشم توصیه کند، عبارتند از:

• تمیز کردن حاشیه های پلک در نزدیکی پایه مژه ها با استفاده از یک پاک کننده ملایم و آب ولرم. فرد می تواند پس از تمیز کردن، به آرامی چشم را خشک کند.

• برای کاهش قرمزی و راحتی چشم، از قطره های روان کننده چشم استفاده کنید. برای چشم های بسیار خشک پزشک ممکن است قطره چشم روان کننده یا اشک مصنوعی تجویز نماید.

• کمپرس گرم روی چشم بگذارید. با خیساندن یک حوله تمیز و نرم در آب گرم، کمپرس درست کرده و سپس آن را روی چشم ها قرار دهید.

• استفاده از قطره های چشمی یا قرص های آنتی هیستامین برای کاهش اثرات واکنش های آلرژیک در چشم‌ها.

• مصرف مکمل هایی مثل روغن ماهی و بذر کتان. این مواد می توانند جهت کاهش اثرات خشکی چشم مورد استفاده قرار گیرند. این توصیه‌ها به ویژه برای افرادی که روزاسه چشم دارند مفید هستند.

• نوشیدن مقدار کافی آب در طول روز می تواند به مرطوب نگه داشتن چشم و کاهش خشکی کمک کند.

• دادن استراحت منظم در خلال استفاده از کامپیوتر می تواند به مرطوب کردن چشم و کاهش قرمزی آن کمک نماید.

• زدن عینک آفتابی برای محافظت از چشم در برابر اشعه ماوراء بنفش و تحریک بیشتر.

در برخی موارد نادر که چشم خیلی خشک می شود نیز ممکن است توصیه پزشک، عمل جراحی باشد. به عنوان مثال قرار دادن مانع بر سر راه مجاری هوایی برای جلوگیری از جاری شدن اشک به خارج از چشم، یکی از روش‌های موجود در عمل جراحی است.

حرف آخر

درست است که سوزش چشم ناراحت‌کننده و ناخوشایند است، ولی در بیشتر موارد با برطرف کردن دلیل اصلی ایجادکننده‌ی آن و کاهش خشکی چشم قابل‌درمان است. اگر فرد با نشانه‌هایی مانند کاهش بینایی مواجه است، باید فورا به پزشک مراجعه کند.